29.10.06

Esleiu o Consello de Gobierno de l'Academia de l'Aragonés

En nota de prensa de l'Academia de l'Aragonés se nos informa que:

"En sesión zelebrada ayer sabado 28, en dependenzias d'a Diputazión Probinzial de Zaragoza, os miembros d'a rezién constituida Academia de l'Aragonés eslión os suyos cargos directibos. O suyo Consello de Gobierno queda conformau por Manuel Castán como Presiden; Chabier Lozano Bizepresiden; Fernando Sánchez, Secretario, y Juan José Lagraba como Tresorero. Amás, os miembros que s'ocuparán d'as zinco bocalías de l'Academia son María Pilar Benítez, Francho Rodés, Óscar Latas, Juan José Segura y Fernando Romanos.

En a reunión s'aprobó o memorandum fundazional d'a sesión zelebrada en a Diputazión Probinzial de Uesca o 9 de setiembre pasau, tot ixo d'acuerdo con o mandato d'o II Congreso de l'Aragonés, que se fazió en o mes de chulio con a partizipazión de cuasi 200 congresistas que representaban as diferens sensibilidaz d'a luenga aragonesa.

Os obchetibos inmediatos de l'Academia son perfilar una serie de prochectos lingüisticos y soziolingüisticos que contribuigan a la dibulgazión, o desembolique y o estudio d'a luenga aragonesa.
Asinas, tamién se prebeye una rueda de contactos con as instituzions aragonesas embrecadas en o tema ta fer conoixer as fins d'ista entidat."

Enhorabuena a toz, espero que prenzipiez a treballar luego y con muitas ganas. Un saludo!

19.10.06

Daniel González: "senyor" d'a comunicazión en Internet

Daniel González, amás d'un buen amigo, ye fedor d'un bolletín electronico en a Colla unibersidaria por l'aragonés, d'o portal Charrando.com, miembro destacau de Charrandotb.com, y rezienmen creyador d'a nueba promesa mediatica en aragonés: RadioCharrando.com, estió o día 11 d'iste mes en o Periodico d'Aragón.

Una entrebista aon Dani explica cómo prenzipió o suyo camín, cómo lo fa tot dende Benás, os suyos zaguers prochectos, y a buena azeptazión que han teniu os suyos treballos.

Si querez leyer a entrebista: aquí.
No i sale a suya foto, que sí en a bersión escrita, que ye una foto enorme y mui bien feita. Fa goyo de beyer chen que ha treballau muito que a la fin se les baiga reconoixendo ixe gran treballo.

Ya sabez, miraz o que una persona soleta puede fer. Si nos chuntasemos toz...

14.10.06

A UE finanzia ferramientas ta luengas minoritarias: prochectos d'innobazión en Internet

Focal ye un prochecto ta desembolicar diczionarios online en Irlandés y Galés feito por a Ziudat Unibersitaria de Dublín y a Unibersidat de Lampenter. Istas dos unibersidaz an rezibido 1,6 milions d'euros d'a Unión Europea, Interreg, y o grupo promozional d'o irlandés, Foras na Gaeilge.

A ideya naixe d'a existenzia ya d'un diczionario en linia que se creyó dende os cursos d'amostranza de galés y que china chana s'ha iu fendo más gran dica tener 110,000 dentradas por cada mes dende sixanta países.

Ye aczesible por mobils con tecnolocgía WAP y amás, o feito d'estar en Internet y gratis, lo fa una ferramienta mui importán. S'espera que se pueda baixar d'internet ta que sirba ta fer traductors, serbidors de diczionarios, guidas de pronunziazión, diczionarios imbersos, ferramientas de software, etc.

Porqué l'aragonés no prene exemplo d'istos prochectos y a nuestra unibersidat no mira nuebas metas que no sían o estudio d'o azento zaragozano? Informa-tos-ne y pensaz en prochectos interesans. Más informazión aquí (en anglés).

10.10.06

Tecnicas de captazión ta l'aragonés

Un mundo consumista, basau en tecnicas de mercau, con economías emerchens, atras que continan querendo estar as primeras, con cada begada más marcas que luitan por tener más requesta, implica que a publizidat sía una ferramienta mui importán ta captar más compradors.

Publizidat en os meyos de comunicazión, en as carreras, en l'ordenador y móbils... Tot ye suszeptible de fer-se producto de benda y, por ixo, de creyar mercau si se sabe bender.

As luengas, como parte d'a soziedat umana, tamién se son beyendo influenziadas por iste conzepto. Ye asinas que l'anglés, como luenga de poder economico y militar, ha puesto establir-se como luenga echemonica (cuan fa nomás 30 años os nuestros pais estudiaban franzés, luenga de cultura y prestichio ta par d'a alabez). L'anglés ha sabiu bender-se y fer-se impreszindible, por ixo dentro d'o mundo francofono miran de recuperar o terreno perdiu y beyer trazas de bender a suya luenga.

Nazionalismos (de dreitas y d'ezquierdas, zentrifugos y zentralistas), relichions, napas sozials, mobimientos sozials (folkloristas, antisistema, culturals, esportibos), etc. Saben a importanzia de tener simbolos, rasgos definitorios, cosas que les faigan unicos.
Toda persona quiere estar exclusiba, espezial, quiere que se balure a suya indibidualidat: a cultura d'o indibiduo, d'o egoismo, d'a luita por ser o millor... En fin, encara somos animals y funzionamos con os mismos esquemas de supremazía y superbibenzia.
Por ixo o capitalismo y o consumismo triunfa: por a nezesidat que tienen todas as personas de fer-se unicas. Tal producto te fará estar más guapa, tal atro te fará tener o salon más majo...

Bueno, pues fa bels meses, charrando con Andrés, un amigo que fa publizidat, estió balurando a potenzialidat que tiene l'aragonés ta poder salir d'a suya situazión de marguinalidat por meyo d'ixa inzipién nezesidat de bels aragoneses por recuperar una luenga que ya nomás se parla en o norte. Iste tema lo he tornau a charrar güe con Rubén, un amigo informatico. Y prou que toz busatros lo abrez pensau bella begada: Cómo se puede fer ta que una luenga morindo pueda rebiscolar? Ye a luenga un producto más en ista soziedat de güe? Cómo se puede fer ta que l'aragonés tienga más posibilidaz d'amostranza, qui lo charra no lo deixe de charrar a los suyos fillos, y más chen quiera aprender-lo?

Espero que se creye un buen debat en iste tema y comentez os pros y contras amás d'as posibilidaz de desembolique de cada ideya.
Atro día comentaré a mui buena campaña de Dabi, dende Nogará: Co!!! Sabes por qué dices CO? Que tamién comenta Choben en Estricalla!!

6.10.06

L'aragonés en blogs de lingüistica internazionals!!


First of all, Jane, you are welcomed in O chemeco d'as parolas. I'm very pleased whith your coment on Transient Languages and Cultures.

Isto ye porque, en dito blog de lingüistica internazional s'han feito eco d'a notizia que fazié d'o articlo sobre as grabazions naturals, asinas que l'aragonés ha teniu as suyas lineas de gloria en ixe puesto tan importan ta yo.

Tos traduzco ixe post (y perdonaz por as mías traduczions, agora no puedo fer-lo con más cudiau):

"Cazador de blogs: aragonés y fiji.

Grazias a paseyar por as webs, emos plegau en Vakaivosavosa. Un blog sobre o fiji y a bida istoria y cultura en o Pazifico, que tiene muitos binclos ta materials sobre o Pazifico y atros blogs.

Y, qué chenial ye isto... TLaC's ha siu zitau por primera begada en un blog sobre una luenga minoritaria en dita luenga minoritaria!! O chemeco d'as parolas (en aragonés) ye escrito en Aragonese, parlau en España. O escritor comenta l'aplicabilidat d'o post sobre grabazion de bideo de Joe Blythe. O blog tiene binclos a prous blogs en aragonés.

Estaríanos agradeixius de trobar blogs escritos en luengas d'a nuestra rechión, nimbiaz-nos as URLs!"

Bueno, ixa ye a notizia traduzina que no sabez o goyo que me ha feito de beyer en inglés. Repito que perdón por bella error en a traduczión. Y muitas grazias a TLaC y os suyos escritors por a faina y treballo que fan. A notizia en inglés ye AQUÍ.

O bilingüismo: apuesta enta o futuro.

Apostar por o bilingüismo no ye cosa de soniadors. Asinas s'ha tornau a constatar en Ottawa, capital de Canadá, aon se fa una politica en fabor d'o bilingüismo en os puestos de l'administrazión.

En dito país se fabla tanto anglés como franzés, y os cantidatos a os puestos de funzionario han d'estar absolutamen bilingües. Iste feito s'eba contestau por o grupo Canadians for Language Fairness que consideran isto como una discriminazión enta os monolingües en anglés.

Si bien l'anglés ye una luenga con muito poder de presión, ista begada o franzés gana a partida ya que a Cour supérieure de l'Ontario ha resuelto de continar con ista sobrebuena politica.
A chen francofona y l'alcalde se troban goyosos por continar con iste modelo que ya nos faría goyo de tener en atros puestos.

Si querez leyer a notizia entera, la tenez aquí (en franzés).

2.10.06

Naixe RadioCharrando.com: en aragonés por Internet

Ayer, día 1 d'octobre, naixió a radio por Internet RadioCharrando.com, una nueba iniziatiba d'o portal clau de l'aragonés Charrando.com

A radio ya ye emitindo os suyos primers contenius. Por agora no ye una radio en directo, sino que tiene cuantos programas que se ban repetindo en bucle. S'espera, seguntes a nota de prensa de dito portal, que se i baigan adibindo más materials y baiga creixendo como pasó con charrandotb.com, a telebisión en aragonés d'Internet a la carta, que ya ha puesto fer-se conoixer, y fer conoixer l'aragonés a muitos internautas.

Yo ya he sentiu ista radio y a berdat que no m'esperaba que ise tan bien de belozidat y con ixa calidat. Os programas tamién fan onra, asinas que no más cal que la faigaz publica y que i aiga chen que i quiera aduyar.

Un saludo a toz, ya s'amanan os Pilars, como nos cuenta Choben en Estricalla!!... Por zierto, güe, l'aragonés Daniel Velilla chunto con Javier Urriza, nabarro, han ganau o campeonato d'o mundo de pala corta en Mexico. Toda una alegria ta o frontón aragonés, esporte d'ista tierra que en zagueras se ye recuperando d'a baixada d'istos años pasaus.