31.8.06

Futbol multilingüe en "La Sexta"

Leigo en Asturies.com que a canal de telebisión "La Sexta" fará a retransmisión d'os partius que se chuguen en o Campeonato de Liga de Primera Dibisión en todas as luengas ofizials de l'Estau. Ye a saber: castellano, catalán, galego y euskera.
Diz que ta a primera chornada de liga ya no les baga, pero que a l'atra ya tendrán tot presto y farán a emisión multilingüe.

Asinas, y grazias a la Telebisión Dichital Terrestre, qui quiera beyer ixos partius lo podrá fer esleindo a suya luenga.

Estoi que iste mesmo metodo se podría fer serbir en as telebisions autonomicas como a nuestra: se contina ufrindo a programazión en castellano y de bez i hai la posibilidat que bels programas sían en aragonés. Cuento que sería una primera soluzión a os problemas d'azeptazión que tiene l'aragonés en os meyos de comunicazión. Dica agora, si se feba en aragonés, no se podeba fer en castellano. Agora, con Aragón Telebisión en TDT, ixa paret s'ha espaldau y se podría adaptar o modelo en a nuestra tierra como primera mida de consenso.
Pero, de berdat i hai boluntat...?

Con tot y con ixo, mui bien por ixa canal. Apostar por o multilingüismo ye una buena chugada y más en os partius de futbol, que tanta chen atrayen.

Uno d'os que tamién atrayen ye o blog Estricalla, atro d'os millors blogs feitos en aragonés, leyez-lo!

30.8.06

Documentos en archibos locals

Como ya s'acaba agosto y ye en iste mes cuan a chen más s'está por os lugars con familia u amigos, tos recomiendo de fer una bisita turistica.

Cuan podaz, bisitaz l'Archibo d'a buestra localidat an que i hai toz os documentos ofizials. Allí ez de rechirar por almarios y carpetas u preguntar a la secretaria u alcalde por os textos más antigos que se i conserben. Yo lo fazié en una tarde d'ixas que no tiens cosa a fer ni en casa ni con a peña y me trobé una carta reyal de 1401 en aragonés mediebal amás de zensos d'ofizios y textos de tierras an que i eba buena cosa de toponimia y antroponimia.

Con un poquet de suerte, leyerez aragonés en o buestro lugar encara que sía de Zaragoza u Teruel.

29.8.06

Micro para imbestigazions


Fa ya un año que prenzipié (en l'antigo blog) a fer referenzia de bels trastes que podrían fer más comoda a bida d'o imbestigador de campo.

Entre que dende alabez i hai muitos cambios y nobedaz en istos temas, y como sé que i hai bel lector que lo agradeixerá prou, tos comento un nuebo micro que amaneixe en setiempre.

Iste microfono de calidat de estudio se conecta a l'ordenador por USB, cosa mui importán para toz aquels que leban o portatil siempre con éls (ye o mío caso). Tener una conexión tan rapida y senzilla nos cabidará problemas. Ya sabez que ye recomendau de grabar a las personas que ya tos conoixen y saben cómo funzionan as encuestas lingüisticas con un buen equipo para dimpués en fer una buena transcripzión. Con microfonos de mesa conectaus a l'ordenador podrez tener una buena grabazión.

Quí sabe, ainas igual se podrá distinguir a tipica duda de: "pero ha dito una e u una i??!!"

Como Choben de Estricalla!!, por aquí tamién tornamos de bacazions.

14.8.06

Reflexions dende Euskadi

Cuan qui defendemos una luenga minoritaria bisitamos atras rechions, lugars y países, y beyemos cómo allí tamién i hai problemas con o bilingüismo, con o reconoiximiento, u con a perda d'a conzienzia lingüistica, a sobén nos pega una sensazión d'identificazión con ixa situazión y de bez o sentimiento de recuerdo a las nuestras lenguas y mesmo morriña, zitando la zita que fa Fernando de Francisco Ayala "La patria del escritor es su lengua" (yo, ista frase, la sintié por primera begada en boca de un bertzolari euskaldun, y dende alabez no la he puesto oblidar.)

Pues bien, cuan te trobas por Catalunya y beyes que tot ye bilingüe, que en a televisión i hai os mesmos anunzions que aquí pero en catalán, que os ninos dominan catalán y castellano perfectamén, y que a soziedat tiene una conzienzia lingüistica exemplar y fa baler os suyos intereses, te fa golica, pero sana, yes beyendo una meta, la posibilidat de coexistenzia (millor u peyor lograda en iste exemplo) de dos lenguas: la una minoritaria, l'atra la 3ª en numero de parlans d'o mundo.

En euskadi, si bien o tema ye muito más complicau, tamién i hai una lengua minoritaria (y una alfaya ta a humanidat). Estos días he bisto cómo o euskera tiene más futuro que no me pensaba. A sensazión que en lugars y capitals d'Euskadi he teniu ha estau d'optimismo. He sentiu muitos ninos charrar en euskera, prou que tamién a Etb, he sentiu a inmigrans parlar-lo, y he bisto cómo se son fendo bien as cosas (en relazión a la superbibenzia d'a luenga).

L'aragonés, que esta morindo, ha de beyer a ixos exemplos nomás como un futurible que se i puede plegar y que se puede millorar, pero que no ye fesable actualmén. Cuento que, china chana, l'aragonés puede ir sobrebibindo.
Yo ya me merqué gramatica y diczionario d'euskera, que no'n teneba!!

Torno agora a marchar ta o lugar, asinas que dica una temporada no nos beyeremos. Perdón por escribir cuasi en plan telegrama, pero no he puesto fer-lo millor. Ye un berano una miquinina aqueferadet.
Un saludo, tos recomiendo o blog de Choben: Estricalla!!, que sí lo fa mui mui bien.

9.8.06

Sobre "l'atra academia" y bellas barucas

Qué curiosidaz d'a bida. Torno de bacazions bels días ta descansar-me y beigo que iste portal (que Guineu tos ne podrá contar más) m'ha zitau como fuen "En un medio de información personal (O chemeco d'as parolas (en aragonés)" en as suyas informazions:

Acalaaragon.com

Por zierto, qué raro que s'autodenominen "portal de la lengua aragonesa" cuan tratan de temas sin relazión con a luenga y, amás, sía tot redactau en castellano....
Bueno, con tot y con ixo, que sepaz que me fa goyo que se me zite, encara que sía en puestos como ixe.
Yo, de chicorrón, tamién chugaba a imbentar luengas y fer chapurriaus entre unas y atras.

Un saludo a Guineu y toda ixa chen que luitan por os suyos dreitos lingüisticos y por ixa luenga tan polida como ye o catalán, más que más o catalán d'aragón, chermano de l'aragonés. Espero, como busatros, que bel día cuantas personas rematen de chugar y se faigan adultos. Dende aquí tos animo que continez con a buestra faina y que u Rimat u un nuebo rebiscole ya.

Cuan tienga más tiempo faré más notizias sobre l'aragonés. Dica alabez, que toz pasez un buen beranet.